ماجرای facebook.ir
طي چند هفته اخير موضوعي نهچندان تازه درباره حقوق ديجيتالي موضوع بحث بود و اين بار موضوع حق مالكيت دامنه اينترنتي است. نام دامنه (Domain) نامي است كه براساس آن يك وبسايت در دسترس قرار ميگيرد كه با رشد اينترنت اين نام به يك ثروت تبديل شده است و داشتن يك نام دامنه خوب، برگ برندهاي در اين فضاست.
موضوع دامنههاي اينترنتي موضع سادهاي نيست كه با چند خط بتوان آن را بررسي كرد. اما موضوع بهصورت كلي اين گونه است كه مركز بينالمللي آيكان تحت نظر وزارت دفاع آمريكا و سازمان ملل بر دامنههاي اصلي نظارت و مديريت مستقيم دارد. اين سازمان مراكز ديگري مانند WIPO را نيز براي نظارت بر ساير دامنهها در اختيار دارد. اين سازمان براي دامنههاي مخصوص كشورها كه با اختصاري از نام آنها مشخص ميشود (مانند ir براي ايران)، دفاتري را در همان كشورها تاسيس كرده تا بر اين دامنهها بهصورت داخلي نظارت و مديريت كنند. در كشور ما مركز فيزيك نظري از اين جهت كه واردكننده اينترنت در ايران بود، بهعنوان نماينده اين مركز شناخته ميشود و كار ثبت دامنههاي داتآيآر، را انجام ميدهد.
در موضوعات اخير يكي شركت فيسبوك كه يكي از بزرگترين شبكههاي اجتماعي است، ادعاي مالكيت دامنه داتآيآر Facebook را كرده بود و براي اين كار ابتدا رقم 100يورو را به مالك ايراني آن پيشنهاد داد و پس از آن در دادگاه حقوق مالكيت معنوي بدون حضور و اطلاع مالك فعلي راي بهنفع خود گرفت.
چندي پيش در مورد دامنه و سايت پيسيدانلود اتفاق متفاوتي افتاد و شركتي كه نام دامنه را براي مالكان آن ثبت كرده بود، ادعاي مالكيت بر آن را داشت … اینجا
به هر حال اين موارد از دو موضع قابل بررسي است. يكي اينكه مالكان نامهاي دامنه كه بهصورت يك برند تجاري فعاليت ميكنند، بايد شركت و فعاليت خود را از حالت مجازي به واقعيت نزديك و آن را بهعنوان يك علامت تجاري ثبت كنند تا در مواقع اينچنيني حقوق آنها قابل دفاع باشد. و ديگر آنكه آشنايي به قوانين بينالمللي اصليترين ضعف مديران و فعالان در كشور ماست كه بايد در اين زمينه فرهنگسازي و اطلاعرسانيهاي بيشتري انجام شود و مديران بدانند كه اينترنت يك فضاي بينالمللي با قوانين خاص خود است.
مالك دامنه فيسبوك داتآيآر از اينكه مرجعي در ايران پاسخگوي حقوق وي نيست گلايه كرده و گفت: «من بهعنوان يك مدرس دانشگاه اقدام به ثبت اين دامنه كردهام و قصدي براي كلاهبرداري نداشتهام. اما مسوولان NIC بيآنكه امكان دفاع از خود داشته باشم، حساب و امكان تمديد اين دامنه من را مسدود كردند.»
اين مورد و موارد مشابه اين موضوع را يادآور ميشود كه هم اكنون هر شخصي در خارج از كشور ميتواند هر يك از نشانهاي تجاري ما را ثبت و دامنههاي اينترنتي آن را در اختيار بگيرد كه اين موضوع در صورت ادامه رفتار خنثي مركز فيزيك نظري، ماهيت تمام خبرگزاريها و شركتها و در كل فضاي مجازي ايران را بهخطر مي اندازد و موجبات باجخواهي بسياري فرصتطلبان خارجي را فراهم ميكند.
مركز فيزيك نظري يا همان NIC.IR موظف است به اختلافات و مسايل حقوقي اين دامنه نيز رسيدگي كند كه البته اين موضوع را وظيفه خود نميداند و لازم است مسوولان درباره ايجاد مركزي مسووليتپذيرتر در اين زمينه چاره انديشي كنند.
منبع : جام جم – کلیک





















