آداب مناطق مختلف در ماه رمضان | پاکباز دات آی آر |*_*| PAKBAZ.IR


طراحی و راه اندازی فروشگاه و سیستم فروش آنلاین فایل

ضعیفمتوسطخوبعالیمحشر

آداب مناطق مختلف در ماه رمضان

ارسال شده در موضوع: جالب و خواندنی
۲ نظر | تعداد بازديد : 4,923 بازدید

این روزها بسیار شنیده می شود که بزرگ‌ترها حسرت خاطرات وآداب و رسوم رایج گذشته را می‌خورند. خیلی از این آداب و رسوم که متاسفانه بعضا فراموش هم شده مربوط به ماه مبارک رمضان می شود. با هم بعضی از آداب و رسوم فراموش شده این ماه را مرور می‌کنیم تا ثابت شود اندوه و حسرت بزرگ‌ترها به رسم و رسوم فراموش شده، چندان هم بی‌‌دلیل نیست.

تهران در حسرت طهران
از تهران شروع می‌کنیم. البته طهران قدیم
در طهران قدیم از همان شبی که قرار بود ماهتاب حلول ماه مبارک رمضان، تهران را روشن کند، خانواده‌های زیادی با آب، آیینه و سبزه راهی پشت بام می‌شدند تا هلال آغاز ماه رمضان را با چشم خودشان ببینند.
علاوه بر این، صدای شلیک توپ، لغوشیپور خاموشی، بانگ خروس، کوبیدن دیوار همسایه، و…بخشی از رسوم متداول ماه مبارک در طهران و بعضی شهرهای دیگر ایران به شمار می‌رفت.
صدای شلیک توپ: در طهران تا ۵۰– ۶۰ سال پیش هر کدام از میدان‌های چهارگوشه شهر به دو توپ در ایام رمضان مجهز می‌شد و هر غروب و سحر با شلیک توپ مومنان را از پایان روزه و آغاز آن با خبر می‌کردند.
لغوشیپور خاموشی: طهران قدیم از نظر عبور و مرور مقرراتى خاص داشت به این معنى که دو ساعت از شب گذشته در ارگ طهران و وسط چهارسوق بزرگ بازار طبل می‌زدند که آن را طبل «برچین برچین» می‌گفتند.
کسبه با شنیدن صداى طبل بساط خود را جمع می‌کردند و سه ساعت بعد از غروب نیز شیپور خاصى نواخته می‌شد و عبور و مرور قطع می‌گردید، اما در ماه مبارک رمضان تمام این مقررات لغو می‌شد و مردم تمام شب را آزادانه در شهر رفت و آمد می‌کردند و در حمام‌ها، مساجد، زورخانه‌ها و قهوه خانه‌ها تا نزدیک سحر باز بود. مسیرهاى عمومى و بازار‌ها نیز با فانوس نفتى و روغنى تا صبح روشن بود.
بانگ خروس: یکی از راه‌هایی که از قدیم الایام طهرانی‌ها برای بیداری سحر از آن استفاده می‌کردند صدای بانگ خروس بود. از این رو وجود خروس را در خانه خوش یمن می‌دانستند، به خصوص خروس سفید چهل تاج که نشانه خیر و برکت بود.
کوبیدن دیوار همسایه: در ماه رمضان همسایه‌ها با هم قرار می‌گذاشتند هر کسی سحر زودتر بیدار شد، همسایه‌های دیگر را هم بیدار کند. درصورتی که خانه‌ها دیوار به دیوار بود، با کوبیدن مشت‌های پیاپی به دیوار، همسایه کناری را بیدار می‌کردند. در غیر این صورت به در خانه همسایه می‌رفتند و کوبه در را می‌کوبیدند تا از خانه صدای «کیه» بلند شود و مطمئن شوند اهل خانه بیدارند.

آداب ماه رمضان در سایر مناطق کشور:
در این قسمت به صورت خیلی مختصر به بیان بعضی آداب و رسوم ماه مبارک رمضان در برخی استان‌ها و مناطق کشور می‌‌پردازیم. البته ممکن است بسیاری از این آداب در خیلی از مناطق مشترک باشد که امری طبیعی به حساب می‌آید.

آذربایجان
مردم این منطقه ضمن نظافت و خانه تکانی، از چند روز مانده به ماه مبارک رمضان به پیشواز این ماه می‌روند که در زبان محلی بدان قاباخلاما می‌گویند. قاباخلاما سنتی است که حتما باید پیش از ماه رمضان اجرا شود تا همه جا برای حضور در مهمانی بزرگ خداوند آماده و پاکیزه باشد.

اردبیل
ریختن برنج به آسیاب برای پختن غذا‌های مخصوص افطاری، درست کردن انواع مربا از قبیل مربای گل محمدی (قزل گول)، بالنگ، پسته و نظایر این‌ها از عمده کارهایی است که کدبانوهای سالخورده اردبیلی از گذشته‌‌های دور قبل از فرا رسیدن ماه رمضان انجام می‌‌دهند. اغلب خانواده‌های اردبیلی در این ماه سعی می‌کنند تا نان تازه و گرم سنتی به ‌ویژه سنگک، بربری یا فتیرهای محلی را تهیه و در افطار با چای شیرین، عسل و سرشیر محلی، در کنار غذاهای دیگر میل ‌کنند.

اصفهان
«هوم بابایی» رسمی قدیمی است که از شب اول ماه رمضان تا شب پانزدهم در استان اصفهان برگزار می‌شود. به این ترتیب که تعدادی از بچه‌ها و جوانها بعد از افطار در محلی جمع شده و از بین خود یک صندوقدار و یک میداندار انتخاب می‌کنند. وظیفه صندوقدار جمع‌آوری هدایای مردم و وظیفه میداندار خواندن اشعار خاص هوم بابایی است. بقیه گروه هم باید هم صدا جواب میداندار را بدهند.

ایلام
مردم استان ایلام در ماه رمضان در کنار غذا بر اساس رسوم رایج از زمان‌های گذشته غذاهایی از قبیل «شله، آش، بژی برساق، کله کنجی، شله زرد، حلیم،‌ آش گندم و شیره خرما» که غذا‌های خوشمزه با دستورالعمل خاص هستند،برای افطار تهیه می‌کنند.

بوشهر
«دم‌دم سحـــــــــری» آیینی است مخصوص ناحیه بوشهر. دم‌دم، نوعی دهل است که در بوشهر رایج است.در بخش‌هایی از حومه‌های شهر بوشهر به آن گم‌گم سحری هم می‌گویند. این نامگذاری به دلیل صدای حاصل از دم دم زنی است که صدایی شبیه به تلفظ واژه گم،‌گم یا دم، دم از آن به گوش می‌رسد.

چهار محال و بختیاری
پخــت نــان کاکولی در ۲۷ ماه رمضان یک رسم فراگیر در بین مردم چهارمحال و بختیاری است. مردم استان بر اساس یک سنت دیرین همزمان با روز بیست و هفتم ماه مبارک رمضان طی یک آیین خاص اقدام به پخت نوعی نان شیرین و کلوچه‌ای شکل با نام محلی «کاکولی» می‌کنند. در این آیین و سنت دیرینه زنان همزمان با سحرگاهان روز بیست و هفتم ماه مبارک رمضان آستین‌ها را بالا می‌زنند و آتش تنور بر می‌افروزند و پخت نانی سنتی که آن را از مادران و مادر بزرگ‌های خویش فراگرفته‌اند آغاز می‌کنند.

خراسان رضوی
شاید این‌ روزها تنها شهرهای مشهد و طبس باشند که آیین «نقاره زنی» در آنها اجرا می‌شود و مردم در ماه مبارک رمضان با آوای نقاره‌ها به استقبال اذان صبح می‌روند و روزه می‌گیرند. آستان حرم حضرت امام‌رضا(ع) از معدود جاهایی است که از قدیم‌الایام این رسم کهن ایرانی در آن اجرا می‌شود.

خراسان جنوبی
درروستا‌ها و شهرهای این استان هم از زمان‌های گذشته مانند خیلی از مناطق دیگر کشور آداب ورسوم جالبی برگزار می‌شده و می‌شود. مثلا در یکی از روستاهای قدیمی شهرستان بیرجند به نام رامنگان یکی از معتمدین و افراد مسن روستا حدود یک ساعت قبل از اذان صبح بیدار می‌شده و با دعا و مناجات به درگاه خدا و به اصطلاح محلی (شَوخوانی) با صدای بلند اهالی روستا را بیدار می‌کرد. این مراسم در بیشتر روستاهای اطراف هم برگزار می‌شد.

خورستان
«گرگیعان» یکی از رسم‌هایی است که در شب پانزدهم ماه مبارک رمضان مصادف با ولادت کریم اهل بیت امام حسن مجتبی(ع) درخوزستان برپا می‌شود.این مراسم معمولا بعد از نماز مغرب و عشا توسط پسران و دختران ۷ تا ۱۵ ساله با پوشیدن لباس‌های سفید و سبز شکل می‌گیرد. آنها با کوبیدن بر قوطی‌های حلبی و کف زدن و سردادن شعار از روزه‌داران یا صاحبخانه می‌خواهند که با دادن شیرینی، کام آنها را شیرین کنند.

سیستان و بلوچستان
در سیستان و بلوچستان، از سال‌های پیش «سحرخوانی و رمضان خوانی» رواج داشته است.این آیین که در ماه رمضان و در ساعت‌های نزدیک به اذان صبح برگزار می‌شود،در گذشته مخصوص ریش سفیدها و معتمدین شهر بود که ترانه‌های عــامیـــانـه سیسـتــانی را بـــا صدای رســـا و آواز خوش قرائت می‌کردند.

کرمان
در کرمان نیز بزرگ‌ترها با دادن «سرروزه» به دختران و پسران که نوعی هدیه و کادوی مناسب بود، بچه‌هایی را که به سن تکلیف می‌رسیدند، به انجام فریضه مقدس روزه ترغیب می‌کردند.

زنجان
دوختن کیسه برات «برات کیسه سی» در آخر ماه رمضان به تعداد اعضای خانواده برای برکت یافتن خانه، از آداب ورسوم مردم این منطقه است. مادر خانواده این کیسه را درمسجد و بین دو نماز ظهر و عصر و دعاهای تعقیبات نماز، با پارچه سفید چلوار، نخ و سوزن می‌دوزد.برای بریدن نخ و پارچه این کیسه به جای چاقو و قیچی از دندان‌ها استفاده و یک سکه «پول» نیز در قسمت پایین آن قرار داده می‌شود.

سمنان
در گذشته در سمنان چند نفراز اهالی، با به صدا در آوردن طبل در کوچه می‌گشتند و مردم را برای سحر بیدار می‌کردند. در صورتی که پس از بیدار باش عمومی، صاحب خانه‌ای با روشن کردن چراغ، بیدار بودن خود را اعلام نمی‌کرد، روز بعد به پرس و جو می‌پرداختند و چنانچه مشکلی وجود داشت به یاری او می‌رفتند که این روح همدلی را بین مومنان تقویت می‌کرد.

قزوین
یکـــی از مــراســم مخصوص ماه مبارک در قزوین ‌که در گذشته رونق بیشتری داشته ولی امروزه هم کم و بیش اجرا می‌شود، دیدار از دوستان و آشنایان بعد از افطار است.در این مجالس، افراد فامیل یا دوستان دور هم جمع می‌شوند و ضمن تناول شب چره با خواندن ابیاتی از دیوان سعدی یا حافظ و داستان گویی به شب‌نشینی می‌پردازند.

قم
از سنت‌های قدیم مردم قم درماه مبارک رمضان پختن غذا توسط افراد نیکوکار و تقسیم بین نیازمندان بوده است. نیکوکاران معمولا غذاهایی که اغلب نیازمندان، توانایی استفاده از آن را نداشتند از جمله فسنجان را در کاسه‌هایی ریخته و در تاریکی شب به صورت ناشناس و مخفیانه به فقرا می‌دادند.

لرستان
لرهـــا در روزهـــای عزاداری و شب‌های قدر، حلوای نذری می‌پزند و بنا بر‌ س‍ن‍تی دی‍ری‍ن‍ه‌ م‍ق‍د‌ار‌ی‌ ‌از این حلو‌ا‌ی‌ نذر‌ی‌ را به عنوان شیرینی عید فطر نگه می‌دارند. آنها معتقدند این حلوا مقدس و خوش یمن است و به همین دلیل اولین صبحانه ماه شوال را در روز عید فطر، با این حلوا کامل می‌کنند.

فارس
شیرازی‌ها، آخرین جمعه ماه شعبان را «کلوک اندازان» می‌گویند؛ در این روز رسم است که مردم دسته دسته به گردشگاه‌های اطراف شهر می‌روند و آن روز را با خوشی به شام می‌رسانند، چون باور دارند که ماه مبارک رمضان، ماه عبادت است و در این ماه فقط باید عبادت کرد.

یزد
واقعـــا انتخــاب یک رسم از بین رسوم مختلف مردم دارالمومنین در ماه مبارک رمضان سخت است. اما می‌توان به مراسمی تحت عنوان «دوست دوست» اشاره کرد که در شب بیست و هفتم ماه مبارک رمضان برگزار می‌شود. در این مراسم عده زیادی از پسربچه‌ها پس از اذان مغرب و عشا، با مراجعه به منازل محل خود اشعاری را در مدح علی(ع) با شعار «دوست دوست علی دوست» می‌خوانند و تقاضای هدیه می‌کنند.

گیلان
از قدیم رسم نیکویی در روستاهای کوهستانی گیلان رایج بوده است. یک نوجوان بعد از خوردن سحری و خواندن نماز صبح اولین روزه زندگی خود را می‌گیرد. پدر بزرگ یا پدر خانواده نزدیک اذان مغرب از مادر خانواده می‌پرسد که آیا این نوجوان روزه را کامل گرفته است یا نه!؟ اگر جواب مثبت بود پدر بزرگ یا پدر خانواده نصف سهم یک گاو یا گوساله را به نام نوجوان روزه‌دار می‌کند. در واقع پاداش نواجوان روزه‌دار قبل از افطار به او داده می‌شود.

هرمزگان
از شب بیست و یکم رمضان آیین‌های ختم قرآن و فاتحه اموات نیز در این استان به جریان می‌افتد.این برنامه ازاین قرار است که هرمزگانی‌ها عصر هر روز چند قاری معروف را به منزل خود دعوت می‌کنند تا هرکدام یک جزء قرآن را به نیت ثواب به روح اموات دعوت کننده، تلاوت کنند.این رسم سابقه دیرینه در نزد هرمزگانی‌ها دارد وآنها معتقدند که اموات در ماه رمضان چشم انتظار هستند.

گلستان
رسم زیبایی که در بین ترکمن‌های ایران رایج است، اهدای «نماز لیق» به مساجد محل می‌باشد.در بسیاری از مناطق ترکمن نشین، رسم است که خانواده‌های ترکمن سجاده‌هایی از جنس قالیچه و نمد را که به آن نماز لیق می‌گویند، به مسجد محل خود اهدا می‌کنند.

منبع: خانواده سبز

۲ ديدگاه براي “آداب مناطق مختلف در ماه رمضان”

  1. آداب و رسوم قدیمی و نذرهای جالب در ماه رمضان | دانلود رایگان با لینک مستقیم گفت:

    […] پاکباز دات آی آر |*_*| PAKBAZ.IR » آداب مناطق مختلف در ماه … […]

    Thumb up 0 Thumb down 0

  2. آداب ورسوم مردم اصفهان درماه مبارک رمضان | دانلود رایگان با لینک مستقیم گفت:

    […] پاکباز دات آی آر |*_*| PAKBAZ.IR » آداب مناطق مختلف در ماه رمضا… […]

    Thumb up 0 Thumb down 0

پاسخ به نوشته


انتشاراتی دات کام